Fiszki do angielskiego – jak je robić

Czym fiszka do słówka różni się od zwykłej fiszki?

Ogólne zasady dobrych fiszek – jedno pytanie, jedna odpowiedź, sformułowanie w formie pytania – opisujemy w artykule jak robić dobre fiszki i działają one przy każdym przedmiocie. Słówka mają jednak swoją specyfikę: liczy się nie tylko to, czy pamiętasz tłumaczenie, ale czy umiesz słowo użyć. Fiszka „dog – pies” sprawdza pierwsze, ale nie drugie.

Dodaj przykładowe zdanie, nie samo tłumaczenie

To jest zasada numer jeden przy fiszkach ze słówkami. Zdanie pokazuje, jakiego przyimka słowo wymaga, w jakim kontekście występuje i – przy słowach wieloznacznych – o które znaczenie chodzi.

Słabo: „mean – znaczyć”. Lepiej: „She is a mean person. → mean = nieprzyjemny, niemiły (nie: znaczyć)”. Druga wersja uczy tego, czego pierwsza nie może: że „mean” ma więcej niż jedno znaczenie, i pokazuje, jak rozpoznać, o które z nich chodzi w konkretnym zdaniu.

Rozbij słowo wieloznaczne na kilka fiszek

Jedno słowo z kilkoma niezwiązanymi znaczeniami to kilka fiszek, nie jedna. „Mean” jako czasownik („znaczyć”) i „mean” jako przymiotnik („nieprzyjemny”) sprawdzają dwie różne rzeczy. Fiszka próbująca zmieścić obie naraz działa jak fiszka z kilkoma faktami na jednej karcie – opisana w ogólnym artykule o dobrych fiszkach – przy pomyłce wraca w całości, razem ze znaczeniem, które już dobrze znałeś.

Uważaj na fałszywych przyjaciół

Fałszywi przyjaciele to słowa, które brzmią jak polskie, ale znaczą coś innego. „Actual” nie znaczy „aktualny” (to „current”), tylko „rzeczywisty”. „Eventually” nie znaczy „ewentualnie” (to „possibly”), tylko „w końcu”.

Fiszka do takiego słowa powinna zawierać wyraźne ostrzeżenie, najlepiej w formie zdania, które nie pasuje do błędnego, polskiego skojarzenia: „The actual cost was higher than planned” trudniej pomylić z „aktualnym kosztem” niż samo słowo „actual” wyrwane z kontekstu.

Fiszka z samym tłumaczeniem uczy rozpoznania słowa na liście. Fiszka z przykładowym zdaniem uczy tego, jak słowo brzmi w użyciu – a to drugie jest bliżej tego, czego wymaga sprawdzian i rozmowa.

Jak robić fiszki do czasowników z przyimkiem i kolokacji?

Czasowniki z przyimkiem (phrasal verbs) są jednym z trudniejszych elementów angielskiego słownictwa, bo znaczenie całości rzadko wynika ze znaczenia osobnych słów. „Give up” nie znaczy „dać góra”, tylko „poddać się” albo „zarzucić coś”. Fiszka do takiego wyrażenia powinna traktować je jako jedną, całą jednostkę – z własnym przykładowym zdaniem – nie jako „give” plus osobno „up”.

To samo dotyczy kolokacji, czyli słów, które w naturalnym angielskim zwykle chodzą w parach: mówi się „make a decision”, nie „do a decision”, mówi się „heavy rain”, nie „strong rain”. Fiszka z samym słowem „decision” nie uczy tego, z jakim czasownikiem się łączy – lepiej sprawdza się fiszka pytająca o całą kolokację: „Jakiego czasownika użyjesz z «decision» – zrobić decyzję po angielsku?”.

Pytaj o użycie, nie tylko o tłumaczenie

Część fiszek warto odwrócić: zamiast „jak przetłumaczysz «mean»?”, zapytaj „jakiego słowa użyjesz, żeby powiedzieć, że ktoś jest nieprzyjemny?”. Ten kierunek – z polskiego na angielski, z sytuacji na słowo – ćwiczy czynne przywołanie słowa, którego potrzebujesz przy pisaniu i mówieniu, nie tylko rozpoznanie go w tekście. Więcej o różnicy między rozpoznaniem a przywołaniem piszemy w artykule o active recall.

Trzy przykłady przed i po

Rzeczownik niepoliczalny. Słabo: „advice – rada”. Lepiej: „Can you give me some advice? (nie: an advice)” – zdanie od razu pokazuje, że „advice” nie występuje z rodzajnikiem „a/an” i nie ma liczby mnogiej, co jest częstym błędem u uczących się polskiego pochodzenia.

Przymiotnik z konkretnym przyimkiem. Słabo: „interested – zainteresowany”. Lepiej: „I’m interested in history (nie: on history)” – przyimek „in” jest tu częścią słowa do zapamiętania, nie szczegółem do zgadnięcia.

Czasownik nieregularny. Słabo: „go – iść”. Lepiej: „go – went – gone, w zdaniu: She has already gone home” – trzy formy razem z przykładem w czasie, w którym rzeczywiście się różnią, uczą więcej niż sam bezokolicznik.

Co z wymową i częścią mowy?

Przy słowach o nieregularnej wymowie – na przykład „though”, „women”, „colonel” – warto dopisać do fiszki transkrypcję albo prostą notatkę fonetyczną. Angielska ortografia nie zawsze podpowiada, jak słowo się czyta, więc bez tej informacji fiszka uczy tylko zapisu.

Część mowy (czy słowo jest rzeczownikiem, czy czasownikiem) warto dopisać przy słowach, które w obu funkcjach wyglądają identycznie – „record” jako rzeczownik i „record” jako czasownik różnią się nawet akcentem.

Fiszki do angielskiego w Pinky

Fiszki w Pinky można dodać ręcznie z przykładowym zdaniem albo wygenerować propozycje z wklejonego tekstu i poprawić te, które sprawdzają za dużo naraz. Algorytm powtórek sam decyduje, kiedy dana fiszka wraca – częściej, jeśli się z nią mylisz, rzadziej, jeśli odpowiadasz bez wahania. Więcej na stronie fiszek online.